Αφιέρωμα στο ρεμπέτικο τραγούδι

Η ιστορία της λέξης “Ρεμπέτικο”

για πρώτη φορά στο διαδίκτυο (24grammata.com)

γράφει ο Γιώργος Δαμιανός
Όσοι έχουν αγαπήσει ή έχουν ασχοληθεί στοιχειωδώς με την ιστορία του ρεμπέτικου, εκνευρίζονται με τη τόσο ρηχή και επιφανειακή παρουσίαση αυτού του είδους τις τελευταίες δεκαετίες και όχι μόνο.Διαμορφώθηκε, εσφαλμένα, η εντύπωση ότι τα τρίχορδα μπουζούκια “γεννήθηκαν” και “δημιούργησαν” στους τεκέδες, ενώ τρίχορδα (πανδουρίδες / μπουζούκια) βρίσκουμε στην Ταναγραία 3ος αιων. π.Χ, σε ψηφιδωτά της Πόλης (5ος αιώνας π.Χ), στο Άγιο Όρος (μονή Κουτλουμουσίου, μονή Γρηγορίου) σε μικρογραφίες της Βενετίας (14ος αιώνας), στο στρατηγό Μακρυγιάννη και πολλούς άλλους. Για πολλούς σημερινούς, κατά προσέγγιση ρεμπετολάτρεις, είναι αδύνατον να διανοηθούν ότι η “γέννηση” του ρεμπέτικου, δε συνδυάζεται, κατά τη γέννηση του, με μπουζούκια και μπαγλάμαδες, με μαγκιά, με τεκέδες, με το περιθώριο. Αντίθετα, η λέξη ρεμπέτικο πρωτοπαρουσιάστηκε για να προσδιορίσει το αστικό εμπορικό τραγούδι στους πρωτοεμφανιζόμενους δίσκους γραμμοφώνου (Κωνσταντινούπολη αρχές 1910). Τούτη η λέξη δε ξεφύτρωσε μέσα από τους καφενέδες και το γλέντι των ανθρώπων της χαράς και του τραγουδιού, δε βγήκε ούτε καν από την περιφρόνηση και την υπεροψία των “καθώς πρέπει νοικοκυραίων”.

Η λέξη ρεμπέτικο, όσο και αν φαίνεται “πεζό” σχηματίστηκε από υπάλληλο δισκογραφικής εταιρείας, για να δηλώσει ένα νέο είδος “ελαφριάς / αστικής μουσικής και στιχουργίας”, που ουδεμία σχέση είχε με την μετέπειτα “μάγκικη” – “περιθωριακή” μετεξέλιξη του.

Θεσσαλονικη: 100 χρόνια λογοτεχνία

Του Γιάννη Μπασκόζου (Το ΒΗΜΑ)

 

Η λογοτεχνική Θεσσαλονίκη που ξέραμε δεν υπάρχει πια. Η πόλη των μύθων του Νικολάου Πεντζίκη, του Γιώργου Δέλιου, του Νίκου Μπακόλα, των παρεών της, του «Κοχλία», της «Διαγωνίου» και όσων τη διαμόρφωσαν λογοτεχνικά είναι ένας ανενεργός μύθος με λίγους επιγόνους να μετεωρίζονται ανάμεσα σε μια πανσπερμία καινούργιων συγγραφέων που αναζητούν άλλους λογοτεχνικούς ουρανούς. «Η πόλη σήμερα δεν έχει ταυτότητα» θα πει ο Θωμάς Κοροβίνης, ένας σύγχρονος πεζογράφος που επίσης εμπνέεται στα γραπτά του από την πόλη.

Αν το 1850 θεωρείται από πολλούς σημείο εκκίνησης του επίσημου πνευματικού βίου της νεότερης Θεσσαλονίκης εξαιτίας της ίδρυσης του πρώτου ελληνικού τυπογραφείου στην πόλη από τον Μιλτιάδη Γκαρπολά - ενέργεια που είχε θετική επίδραση στην εκδοτική δραστηριότητα, στο βιβλιοεμπόριο, στην παιδεία και στη λογοτεχνία -, άλλο τόσο σημαντικό σημείο αποτελούν η απελευθέρωση της πόλης και η ενσωμάτωσή της στο ελληνικό κράτος το 1912, χρονολογία-κλειδί για τις αλλαγές που θα ακολουθήσουν.

Μνήμη Θόδωρου Αγγελόπουλου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, τον σκηνοθέτη ο οποίος μέσα από το προσωπικό του ύφος απελευθέρωσε την κινηματογραφική αφήγηση από το μελόδραμα κι ανέδειξε την πραγματικότητα ως δυναμική αφετηρία επίγνωσης και ανατροπής τιμά το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Η εκδήλωση-αφιέρωμα στην μνήμη του θα γίνει στις 31 Μαϊου (στις 19.00) στο πλαίσιο του Megaron Plus και η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό με δελτία προτεραιότητας.

Αφιέρωμα στους Ελληνόφωνους της Κάτω Ιταλίας

24grammata.com – Αφιέρωμα: Οι Ελληνόφωνοι της Κάτω Ιταλίας
γράφει ο Γιώργος Δαμιανός
Σας άνγκλιαdζω…
Άμε στην  γκαλήν ώρα…
Σας έχω στην καρδία….
εγκώ δεν αddηζμονάω (: λησμονώ), έτσι επικοινωνούμε εδώ και καιρό με τον Πασκουάλε Καζίλε για την ηλεκτρονική έκδοση το έργο του Dèi e Zangrèi (στην ιταλική και γκρεκάνικη γλώσσα).

Σε μια χώρα που δεν έχει κυβέρνηση, δεν έχει χρήματα, δεν έχει όραμα, ίσως να θεωρηθεί περιττό να μιλάς για τα αδέλφια μας στη Νότια Ιταλία και να αναζητάς την επιβίωση των αρχαίων ελληνικών εθίμων στην καθημερινότητα των ελληνοφώνων της Καλαβρίας. Ίσως οι περισσότεροι από εσάς να σκεφτείτε: “εδώ χανόμαστε και εσύ μιλάς για τα μικρά και τα ασήμαντα…”
Ίσως οι περισσότεροι από εσάς θεωρούν ότι χανόμαστε, μόνο, γιατί μας λείπουν τα χρήματα.
Στο 24grammata.com συνεχίζουμε να πιστεύουμε ότι “χανόμαστε”, γιατί απλούστατα εξακολουθούμε  να πιστεύουμε μικρές και ασήμαντες τις περιπτώσεις των ελληνόφωνων της Νότιας Ιταλίας, του Πόντου, της Θράκης, του Καστελόριζου και άλλων. Συνεχίζουμε την,  εδώ και δεκαετίες, κρίση της ταυτότητας, που πλήττει τη χώρα μας, ενώ είναι βέβαιο  ότι η κρίση του πολιτισμού μας οδήγησε στην αλλοπρόσαλλη και ανερμάτιστη ζωή και συνεπώς στην οικονομική κατάρρευση.
Ο επίσημος προσκεκλημένος του 24grammata.com τούτης της εβδoμάδας είναι ο ελληνόφωνος Ιταλός μελετητής Πασκουάλε Καζίλε, ο οποίος και αυτός σε πείσμα της εκεί οικονομικής κατάστασης, μας παράδωσε για ηλεκτρονική έκδοση το έργο του Dèi e Zangrèi (στην ιταλική και γκρεκάνικη γλώσσα).

Ομάδα Chameleon, “Εμείς και ο κόσμος” (στο πλαίσιο του Φεστιβάλ “Επινοώντας την παράσταση”)

Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ “Επινοώντας την παράσταση”, που διοργανώνει το θέατρο του Νέου Κόσμου,14 θεατρικές ομάδες σχολιάζουν κωμικά τη σύγχρονη πραγματικότητα. Μία από αυτές τις ομάδες είναι η ομάδα Chameleon που θα παρουσιάσει την παράσταση “Εμείς και ο κόσμος”.

Ομάδα Chameleon, Εμείς και ο κόσμος

Μια εγκυμοσύνη προκαλεί τραγωδία στην ποδοσφαιρική πολιτική γραμμή.

Κρίση.

Υπνωτισμός στο σχολείο με χούλιγκανς που διεκδικούν μια θέση στη δόξα.

Ηθική κρίση.

Μια βόλτα με σκουπίδια ανάβει φωτιές εκεί που δεν υπάρχει (σ)τροφή.

Συνειδησιακή κρίση.

Τι ώρα είναι;

Η ομάδα Chameleon αλλάζει χρώματα ακατάπαυστα.

Ο στόχος φιλόδοξος αλλά εφικτός.

Ώρα είναι να μεθύσουμε! Εμείς και ο κόσμος!

Συντελεστές: Ανδρέας Θεοδώρου, Νικολέτα Ξεναρίου, Νάντια Καραμπογιά, Ζωή Κολλάτου, Σταύρος Κώττας, Χρήστος Στάικος

 Δώμα, Δευτέρα 28.5.2012, ώρα 20:00 & 22:00

            Τρίτη 29.5.2012, ώρα 18:00

Τιμές εισιτηρίων:

10€ (ισχύει για 2 παραστάσεις)

50€ (ισχύει για όλο το φεστιβάλ)

Δείτε όλες τις λεπτομέρειες του φεστιβάλ http://www.theatroneoukosmou.gr/season/epinoontas_tin_parastasi

Δράσεις για την πρωτεύουσα από την ομάδα «Κάθε Σάββατο στην Αθήνα»

Με το βλέμμα στραμμένο στην Αθήνα και στο ερειπωμένο της κέντρο, η ομάδα «Κάθε Σάββατο στην Αθήνα», ξεκινά την πρώτη εικαστική της δράση, με έκθεση 40 Ελλήνων καλλιτεχνών, στην γκαλερί Genesis, στο Κολωνάκι, από αυτό το Σάββατο, 26 του μηνός, έως τις 16 Ιουνίου.
Η ομάδα «Κάθε Σάββατο στην Αθήνα», που ξεκίνησε πριν λίγους μήνες με πρωτοβουλία του δημοσιογράφου-συγγραφέα Νίκου Βατόπουλου και αριθμεί πλέον εκατοντάδες μέλη, έχει σκοπό την εμψύχωση και κατοίκηση του κέντρου της Αθήνας.
Σαν αρχή, εκτός από την έκθεση, η ομάδα προχωρά και σε άλλες δύο δράσεις: τον καθαρισμό από τα γκράφιτι του Νομισματικού Μουσείου, στην οδό Πανεπιστημίου, με την επίβλεψη του τομέα συντήρησης του Νομισματικού Μουσείου, και στη φύτευση τεσσάρων δέντρων στην Πλατεία Δεξαμενής, σε συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων.
Πηγή: ΑΜΠΕ

Rockwave: Ποιοί θα εμφανιστούν στο μεγαλύτερο ροκ γεγονός της χρονιάς

Σε περίπου ένα μήνα ξεκινάει το μεγαλύτερο μουσικό γεγονός της χρονιάς. Στη, 30 Ιουνίου, στη Μαλακάσα, το Terravibe όπως κάθε χρόνο τέτοια εποχή, θα συγκεντρώσει τους «πιστούς» της ροκ σκηνής για να απολαύσουν τα αγαπημένα συγκροτήματα αλλά και να γνωρίσουν τις καινούριες «προσθήκες» του ντόπιου μουσικού στερεώματος.
Στις προσθήκες αυτές εντάσσεται και το ελληνικό ελέκτρο-ποπ συγκρότημα «GAD.» (ή αλλιώς Generalized Anxiety Disorder) που μετράει 4 χρόνια καριέρας στη μουσική σκηνή και θα εμφανιστεί στο Terra Vibe στις 2 Ιουλίου.
Άξιο αναφοράς είναι επίσης το ελληνικό συγκρότημα «Last Drive», που ξεκίνησε τα πρώτα του βήματα το 1983, κατάφερε να κερδίσει μία σημαντική θέση στην ιστορία της garage (γκάρατζ), ροκ μουσικής και μαζί με τους «Nashville Pussy» και  «Nightstalker», θα συμπληρώσουν το πρόγραμμα της εναρκτήριας μέρας του φεστιβάλ.
Αλλά ας δούμε αναλυτικά τα συγκροτήματα που θα μας τιμήσουν με την παρουσία τους στο φετινό rockwave

Πώς ένας στρατηγός έσωσε τη Δύση

Τα μυστικά της νίκης των Ελλήνων επί του περσικού στρατού ένα αυγουστιάτικο πρωινό του 490 μ.Χ. στον Μαραθώνα. Η ανάλυση της μάχης-προτύπου

Κάθε πρωί οι οπλίτες έπαιρναν θέση μάχης μπροστά από το στρατόπεδο. Οι Πέρσες έκαναν το ίδιο. Και για ώρες οι δύο πλευρές στέκονταν η μία απέναντι στην άλλη, αντάλλασσαν προσβολές, έπαιρναν θάρρος και ψήνονταν κάτω από τον καυτό ήλιο του Αυγούστου. Σήμερα όμως οι Ελληνες ήταν σιωπηλοί. Οταν οι δύο στρατοί, ο ελληνικός και ο περσικός, άνισοι μεταξύ τους από κάθε άποψη, βρέθηκαν αντιμέτωποι στην πεδιάδα του Μαραθώνα εκείνο το πρωινό του 490 π.Χ., η αρνητική πρόβλεψη για την έκβαση της μάχης ήταν φανερό ότι έγερνε δραματικά προς το μέρος των Ελλήνων.

Ζωή Δημητρίου: Χορεύοντας με... ρίσκο!

Τα όρια της ανοχής και τα περιθώρια του ρίσκου μέσα στην αυστηρή δομή της σημερινής κοινωνίας αναζητά η χορογράφος Ζωή Δημητρίου με την νέα της δουλειά με τίτλο "You May" που παρουσιάζει στην Μικρή Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση μεταξύ 24-27 Μαϊου.

Αντλώντας έμπνευση από τον κινηματογράφο και την φιλοσοφία η χορογράφος - η οποία ζει και εργάζεται στο Λονδίνο- διευρύνει το δημιουργικό της της λεξιλόγιο προτείνοντας νέες μορφές σκηνικής αφήγησης.

Κωνσταντίνου και Ελένης

Σήμερα τα μισά σπίτια της Ελλάδας γιορτάζουν, οπότε σκέφτηκα να αφιερώσω το σημερινό άρθρο στη γιορτή αυτή, μια από τις σπουδαιότερες στο εορτολόγιό μας. Αν πιστέψουμε τον πίνακα συχνοτήτων των ελληνικών ονομάτων, βρίσκουμε τον Κωνσταντίνο στη δεύτερη θέση πίσω από τον Γιώργο στα αντρικά (αλλά πολύ κοντά στα άλλα συχνοακουσμένα αντρικά ονόματα, Γιάννη, Δημήτρη και Νίκο), και την Ελένη επίσης δεύτερη στα γυναικεία πίσω από την αναμφισβήτητη πρωταθλήτρια Μαρία. Δεν ξέρω αν η κατάταξη αυτή είναι απόλυτα σωστή, αλλά δίνει μια ιδέα της σχετικής συχνότητας των ονομάτων και της εορτολογικής σπουδαιότητας της μέρας. Και μην ξεχνάμε ότι και η Κωνσταντίνα είναι αρκετά διαδεδομένο όνομα, δέκατο στον γυναικείο κατάλογο -ο Έλενος βέβαια είναι σπανιότατος (αν είναι το αρσενικό της Ελένης) κι έτσι κι αλλιώς γιορτάζει τον Νοέμβριο, όπως κι ο Λένος. Οπότε, μεγάλη γιορτή η σημερινή και να πω και χρόνια πολλά στην αδερφή μου τη Λένα και στον ξάδερφό μου τον Κώστα, αν διαβάζουν, και σε όλους τους άλλους εορτάζοντες φίλους του ιστολογίου. Όμως θα προειδοποιήσω ότι είναι αδύνατο να εξαντλήσω όλες τις πτυχές των δυο ονομάτων, θα κορφολογήσω μερικές και θα αφήσω ενδεχομένως σε σας τη συμπλήρωση.
Ο λόγος που τα δυο ονόματα γιορτάζουν μαζί, είναι βέβαια ότι η αγία Ελένη ήταν η μητέρα του Ρωμαίου αυτοκράτορα Κωνσταντίνου, που έπαιξαν κι οι δυο τον καθοριστικό ρόλο που ξέρουμε στην επικράτηση του χριστιανισμού, γι’ αυτό άλλωστε και η εκκλησία τούς θεωρεί ισαπόστολους, παραβλέποντας, καλώς ή κακώς δεν θα σταθούμε, ότι ο αυτοκράτορας δολοφόνησε τον γιο του και (με εντολή της μητέρας του) τη σύζυγό του. Το όνομα του Κωνσταντίνου έγινε διάσημο από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα, της Ελένης ήταν ήδη διάσημο από την πανέμορφη βασίλισσα της Σπάρτης και της Τροίας.
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »